Jak pomóc dzieciom w rozwijaniu umiejętności zgodnego współżycia

„Hej, Ja bawię się tą zabawką!” „Tony mnie uderzył!” Częste spory pomiędzy dziećmi są frustrujące i męczące. Rodzice i nauczyciele są przekonani, iż powinni wkraczać w każdą sprzeczkę, zapobiegając niesprawiedliwemu zachowaniu u maluchów oraz powstrzymując bójki pomiędzy dziećmi. Umiejętność zgodnego współżycia u dzieci jest zdolnością, którą można rozwijać. Cierpliwie ucz dzieci metod rozwiązywania konfliktów. Pomoże im to w nawiązywaniu i utrzymywaniu przyjaźni z rówieśnikami. Umiejętności te, będą także pomocne w osiągnięciu późniejszych sukcesów w współpracy z innymi dziećmi. Bądź dla dziecka wzorem życzliwego oraz zgodnego zachowania.

  • Dowiedz się, dlaczego dzieci nie umieją się razem bawić
    Większość konfliktów pomiędzy dziećmi mają ukryty powód. Często dziecko stara się o uwagę osoby dorosłej. Czasami maluch pragnie pobawić się z kolegą lub rodzeństwem. Dzieci okazują także frustrację, kiedy nie potrafią wyrazić swoich uczuć słowami.
  • Ustal, co spowodowało sprzeczkę pomiędzy dziećmi
    Zapytaj się każdego dziecka co myśli o danym sporze. Nie trać czasu na szukanie winnego. Sugeruj dziecku odpowiednie słowa, których może użyć do wyrażenia swoich uczuć: „Wygląda na to, że Sara i Jose chcą bawić się tą samą zabawką. Czy mam rację?”
  • Pomóż dzieciom się uspokoić
    Bądź sprawiedliwy/sprawiedliwa i upewnij się, że wszystkie dzieci uspokoiły się, zanim zaczniesz z nimi rozmowę o zaistniałym konflikcie. Powiedz im: „Znajdziemy wyjście z waszego sporu, ale najpierw musicie się uspokoić”. Zasugeruj im jakiś sposób na uspokojenie się, na przykład głębokie oddechy i mocne przytulenie. Przypomnij im o zasadach takich jak zakaz bicia.
  • Przedstaw dzieciom różne sposoby rozwiązania
    Zapytaj dzieci: „Jakie waszym zdaniem, będzie sprawiedliwe wyjście z waszej sprzeczki?” Zapisz ich pomysły i pozwól dzieciom samodzielnie zastanowić się nad sprawiedliwym rozwiązaniem problemu. Przeważnie, jedno z maluchów zasugeruje wyjście z konfliktu. Jeżeli dzieci nie będą potrafiły ustalić rozwiązania sprzeczki, podaj dzieciom naprawdę głupiutki pomysł, w celu pobudzenia ich wyobraźni.
  • Oceńcie różne sposoby rozwiązania i wybierzcie plan działania
    Ucz dzieci życzliwego i sprawiedliwego podejścia do swoich rówieśników. Poproś przedszkolaki, aby zastanowiły się nad różnymi rozwiązaniami problemów, na przykład: „Jose, czy Sara może pobawić się pierwsza tym samochodzikiem? W tym czasie ty mógłbyś pobawić się ciężarówką a po pięciu minutach zamienicie się samochodami. Czy myślicie, że to wyjście jest sprawiedliwe?” Pozwól dzieciom podjąć decyzję, wybierając, ich zdaniem, najbardziej sprawiedliwe rozwiązanie.
  • Upewnij się, że problem został rozwiązany oraz pochwal dziecko za dobre zachowanie
    Zdecyduj, kiedy sprawdzisz, że sprzeczka pomiędzy dziećmi została zażegnana . Wynagrodź dziecko za poprawne zachowanie i okazanie szacunku drugiej osobie uśmiechem lub pochwałą.
  • Any opinions, findings, conclusions, or recommendations expressed in this tip sheet are those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the Illinois Department of Early Childhood (IDEC).

Reviewed: 2025

English: Helping Children Learn to Get Along