Mały naukowiec bada otoczenie!

Małe dzieci są bystrymi obserwatorami otoczenia. Zbieranie informacji i opisywanie tego, co się dzieje, to ważne umiejętności. Oto sugestie, które ułatwią wyjaśnienie dzieciom niektórych zjawisk przyrodniczych i pomogą w zapoznaniu z metodami naukowymi wykorzystującymi ich naturalną ciekawość.

Zacznij od obserwowania

• Zapytaj dzieci jak wygląda klasa. Czy jest szersza niż dłuższa? Pokaż jak zmierzyć klasę za pomocą kroków lub taśmy mierniczej. Zaproponuj zabawę w wyszukiwanie przedmiotów tego samego koloru, kształtu lub o takim samym zastosowaniu (np. do pisania). Pokaż, jak określić ciężar przedmiotów.
• Opowiedz, co widziałaś po drodze do szkoły. „Trzy maszyny kopały dużą dziurę w betonie. Pachniało ziemią. Było tak głośno, że musiałam zakryć uszy”. Podaj dzieciom określenia do opisywania rozmiaru, kształtu, koloru, położenia i rodzaju przedmiotów oraz czynności.
• Zachęć dzieci, żeby opowiedziały, co zauważyły w drodze do szkoły. Czy widziały ptaki, wiewiórki, psy lub inne zwierzęta? Czy przechodziły obok stacji benzynowej, innej szkoły lub remizy strażackiej? Jakie dźwięki lub odgłosy słyszały? Jakie zapachy czuły? Czego dotykały?
• Poproś dzieci, aby podzieliły się obserwacjami z rówieśnikami. Niech posłuchają dźwięku bębenka, gwizdka lub ziarenek fasoli czy cukru wsypanych do pojemnika. Zachęć dzieci do rozmowy o dźwiękach: niech opiszą, czy były głośne, czy ciche, wysokie, czy niskie, czy był to brzęk, czy szept? Poproś, żeby opisały z czego zrobione są różne przedmioty. Pokaż im kolekcję lub zdjęcia owadów. Czy potrafią określić, czym różnią się owady, a w czym są do siebie podobne?

Naucz dzieci, jak zbierać informacje

• Kącik naukowy powinien być wyposażony w odpowiednie pomoce naukowe. Plastikowe pojemniki (na okazy), szkła powiększające, lornetki, magnesy, taśmy miernicze i wagi ułatwią dzieciom studiowanie obiektów. W pojemnikach z wodą dzieci mogą opłukać różne materiały, zaobserwować, jak spłukiwane cząsteczki opadają na dno i zauważyć, jak poszczególne przedmioty zmieniają się w zetknięciu z wodą.
• Przygotuj stół z pomocami naukowymi. Wśród pomocy takich mogą znaleźć się pudełka wypełnione guzikami, kamykami, piaskiem, magnesami, kostkami i kulkami. Można również położyć kamień z odciskiem skamienieliny.
• Przygotuj książki, magazyny i wyszukaj materiały z Internetu. Dzieci będą mogły korzystać z nich i poszerzyć swoje wiadomości na ten temat. Czytaj dzieciom na głos albo zachęć do oglądania książek i robienia notatek na dany temat.

Naucz dzieci zapisywania obserwacji

• Obserwacje można notować za pomocą rysunków. Dzieciom potrzebne będą ołówki, papier i twarda plansza lub tektura do przymocowania papieru. Poproś dzieci, aby przyglądały się przedmiotom i rysowały tak, jak je widzą. Następnie mogą porównać między sobą rysunki.
• Można zrobić prosty wykres podając w liczbach wyniki obserwacji. Dzieci mogą zrobić rysunki na ścianach lub modele z plasteliny czy drewna.
• Korzystaj z technologii. Zaproponuj, aby nagrały swoje obserwacje. Później możesz spisać ich uwagi. Pokaż, jak robić zdjęcia.
• Opowiedz, jak podzielić się obserwacjami z innymi. Pomóż w przygotowaniu plakatów ze zdjęciami, rysunkami, wykresami i modelami do pokazania innym.