Dostosowania programu nauczania: sześć prostych strategii

Niektóre dzieci potrzebują dodatkowego wsparcia w klasie, aby w pełni uczestniczyć w codziennych aktywnościach i rutynowych czynnościach. Nauczyciele mogą zapewnić takie wsparcie poprzez wprowadzanie dostosowań programu nauczania.

Kto potrzebuje dostosowań programu nauczania w klasie?

Dostosowania programu nauczania to niewielkie zmiany, które nauczyciel może wprowadzić w danej aktywności edukacyjnej, aby lepiej wspierać zaangażowanie dziecka i jego uczenie się. Każde dziecko, które ma trudności z wykonywaniem zadań związanych z nauką lub odnalezieniem się w sytuacji społecznej, może odnieść korzyść z dostosowań programu nauczania. Takiego wsparcia mogą potrzebować dzieci z niepełnosprawnością, dzieci uczące się w środowisku wielojęzycznym, młodsze – na przykład trzyletnie – dzieci, a także te, którym łatwiej uczyć się, gdy lekcja jest prowadzona w inny sposób. Powód wprowadzenia zmian ma mniejsze znaczenie niż to, jakie zmiany najlepiej odpowiadają potrzebom dziecka. 

Sześć prostych strategii

Dostosowania programu nauczania mogą być wprowadzane podczas różnych codziennych czynności i aktywności w klasie. Często niewielkie zmiany mogą przynieść dużą różnicę dla dziecka, które napotyka trudności. Nauczyciele mogą wypróbować sześć prostych dostosowań programu nauczania opisanych poniżej.  Dla każdego z nich podano definicję oraz przykład.

1. Dostosowanie środowiska w klasie – wprowadzanie zmian w sali w celu wspierania uczenia się 
   Przykład: Nauczyciel wykorzystuje tacki lub podkładki, aby pomóc dziecku wyraźnie zobaczyć granice aktywności wykonywanej przy stoliku.
2. Dostosowanie materiałów – modyfikowanie materiałów tak, aby dziecko mogło uczestniczyć w aktywności w możliwie jak najbardziej samodzielny sposób 
   Przykład: Nauczyciel przykleja kartkę papieru do stołu taśmą, aby pozostała na miejscu podczas malowania.
3. Uproszczenie aktywności – upraszczanie złożonego zadania poprzez podzielenie go na mniejsze części lub ograniczenie liczby kroków 
   Przykład: Nauczyciel proponuje dziecku małe pudełko z klockami LEGO zamiast dużego pojemnika. Ułatwia to dostęp do klocków i sprawia, że sprzątanie jest dla dziecka prostsze.
4. Uwzględnianie preferencji dziecka – włączanie zainteresowań dziecka do aktywności edukacyjnej, aby była dla niego bardziej atrakcyjna 
   Przykład: Nauczyciel dodaje figurki dinozaurów do kącika z klockami, dzięki czemu staje się on bardziej atrakcyjny dla ucznia, który często unika zabawy klockami. 
5. Wsparcie rówieśnicze – wykorzystywanie pomocy rówieśników, aby wspierać dzieci w nauce ważnych umiejętności 
   Przykład: Nauczyciel zaprasza jedno z dzieci, które potrafi zapiąć zamek w kurtce, aby zostało „ekspertem od zamków” i pomagało kolegom w tej umiejętności przed wyjściem na przerwę. 
6. Niewidoczne wsparcie – organizowanie przebiegu aktywności w sposób sprzyjający sukcesowi dziecka 
   Przykład: Nauczyciel zwraca się do niepewnego dziecka jako do drugiego podczas zajęć w grupie, pozwalając mu najpierw wysłuchać odpowiedzi rówieśnika.

Zamiast wprowadzać dostosowania na bieżąco, warto, aby nauczyciele już na etapie planowania zastanowili się, które z nich najlepiej się sprawdzą. Dzięki temu dzieci przychodzą na zajęcia i aktywności dostosowane do ich potrzeb, co zwiększa ich szanse na zaangażowanie, radość z udziału oraz poczucie sukcesu.