
Pochwała pomaga dziecku w budowaniu pozytywnego mniemania o sobie i pewności siebie. Zdarza się jednak, że rodzice przesadzają i powodują, że stają się one zależne od pochwał dorosłych. Słowa pochwały powinny wyrażać podziw i dumę, a nie brzmieć jak puste zwroty, których rodzice „powinni używać”. Poniżej przedstawiamy wskazówki, które mogą być pomocne dla rodziców.
Zwróć uwagę na pozytywne zachowanie dziecka i pochwal je
- Powtarzaj dziecku, że jest wspaniałe i bardzo je kochasz. Dzieci należy chwalić za określone zachowania. Zamiast nieustannie powtarzać „jesteś dobrym dzieckiem”, należy mówić „dzisiaj pamiętałaś o odłożeniu książek z powrotem na półkę”. Dzięki temu dziecko zauważy, że jego postępowanie jest ważne, i że to, co robi, może być pożyteczne.
- Doceniaj właściwe zachowania dziecka. Na przykład, jeżeli dziecko ma zwyczaj przepychania się na początek kolejki, a tym razem pamiętało o tym, że należy poczekać, możesz powiedzieć z uśmiechem, „bardzo się cieszę, że pamiętałeś o tym, żeby poczekać na swoją kolej, gdy zobaczyłeś, że Jaś był pierwszy przy drabince”.
- Używaj słów, które pomogą dziecku zrozumieć, jak zachowuje się w różnych sytuacjach. „Zauważyłam, że chciałaś bawić się w inną zabawę niż Maria, ale zaproponowałaś, aby najpierw pobawić się w jej grę, a potem w Twoją. Wydaje mi się, że obie dobrze się bawiłyście”.
Zauważaj, doceniaj i nagradzaj starania dziecka
- Wspieraj dobre intencje dziecka. Zamiast mówić „Jaki piękny rysunek! Jesteś wspaniałym artystą!”, powiedz raczej „Tatuś bardzo się ucieszy, gdy otrzyma od ciebie kartkę z życzeniami powrotu do zdrowia”.
- Zachęcaj dziecko do rozmowy o jego staraniach. „Poświęciłeś dużo czasu, aby przygotować kartkę dla Taty. Czy chciałbyś mi o tym opowiedzieć?”
- Nagradzaj dziecko niewerbalnie. Uśmiech, mrugnięcie okiem, lub „przybicie piątki” pokazuje dziecku, że jego wysiłki zostały zauważone.
Nie mów komplementów, które mogą obrazić Twoje dziecko lub inne dzieci
- Używaj pozytywnych i doceniających dziecko określeń. Mówiąc „Tym razem po raz pierwszy pamiętałaś, żeby powiesić płaszcz we właściwym miejscu”, nie doceniasz dziecka. Zamiast tego powiedz „Dziękuję, że odwiesiłaś płaszcz na miejsce”.
- Staraj się nie poniżać innych, gdy chwalisz dziecko. Stwierdzeniem „Jesteś o wiele lepszym pomocnikiem, niż twój brat”, możemy wzbudzić niezdrową rywalizację wśród rodzeństwa i urazić inne osoby. Zamiast tego powiedz „To miło z Twojej strony, że niesiesz babci torebkę”.
Zachęcaj w sposób obiektywny
- Pochwały wskazują na konkretne fakty, ale ich nie oceniają. „Użyłeś dużo niebieskiej farby, aby pomalować niebo na tym rysunku”.
- Pochwały rozwijają wewnętrzną potrzebę nauki u dziecka. Dziecko uczy się, że wewnętrzna motywacja prowadzi do nabywania nowych umiejętności. Powiedz „Obserwowanie, jak ćwiczysz zapinanie kurtki mówi mi, że podoba Ci się to”.
Dzieci i dorośli czują się znacznie lepiej, gdy stwierdzenia są szczere: „Kocham Cię”. „Uwielbiam Twoje głupie żarty”, „Jestem taka szczęśliwa, że jesteś moim dzieckiem”.


PDF