Droga do matematyki: Grupowanie przedmiotów

Matematyka w przedszkolu to więcej niż tylko nauka liczenia. Umiejętność klasyfikowania stanowi punkt wyjścia do zrozumienia trudniejszych pojęć matematycznych. Dzieci klasyfikują przedmioty, pomysły, dźwięki, zapachy i smaki w grupy lub kategorie według ich cech wspólnych. 

Czego na temat klasyfikowania dowiadują się dzieci w przedszkolu?

Dzieci w wieku od 3 do 5 lat uczą się rozpoznawania kolorów, kształtów, wielkości i rodzaju tworzywa. Uczą się z jakich części składa się określony przedmiot. Potrafią porównywać przedmioty: które są mniejsze, które większe, czego jest mniej lub więcej. Potrafią grupować przedmioty według ich wspólnej cechy – np. odróżnić niebieskie guziki od czerwonych. Niemniej jednak grupowanie przedmiotów według koloru oraz wielkości może jeszcze sprawiać trudność. Oto kilka sposobów kształtowania umiejętności klasyfikowania u dzieci.

Sortowanie przedmiotów można włączyć do codziennych zajęć

• Dzieci mogą sortować przedmioty podczas sprzątania (oznacz półki obrazkami przedmiotów, które na nich się znajdują).
• Dzieci mogą pomagać w sortowaniu przedmiotów przeznaczonych do recyklingu.
• Dzieci mogą podzielić się na grupy, np. jako sposób podejmowania decyzji dotyczących grupy. „Jeżeli chcesz, żebyśmy poszli na plac zabaw, stań w tym miejscu. A jeżeli wolisz bawić się w sali gimnastycznej, to stań z drugiej strony”.

Graj w gry, które polegają na dopasowaniu przedmiotów z podobnymi cechami

• Zaproponuj dzieciom zabawę w ruchu, na przykład. „Mamo, czy mogę…”. Tego typu zabawie mogą towarzyszyć różne rodzaje aktywności ruchowej. 
• Propnuj dzieciom gry planszowe, np.: Concentration, Go Fish, bingo, domino.
• Naucz dzieci gry w zgadywanki: „Słyszę jakiś głośny i dudniący odgłos. Co to może być?”.
• Wytłumacz dzieciom na czym polega zabawa w szukanie swoich butów. Dzieci po kolei szukają w stercie obuwia swoich butów. 
• Wyjaśnij dzieciom, co to jest onomatopeja, czyli wyraz, który brzmi tak, jak odgłos, który opisuje (na przykład ”bzz”, „kwa-kwa”, „gę-gę”).
• Dopasuj dźwięk do tego, co widzisz: „Kiedy widzisz w książeczce krowę, powiedz „muu””.

Zaproponuj dzieciom inne zajęcia, które polegają na klasyfikowaniu

• Kolekcjonowanie: Dzieci mogą zbierać, oglądać i pokazywać innym przedmioty, które kolekcjonują.
• Sortowanie przedmiotów: Dzieci mogą wykorzystać np. tekturowe pojemniki na jajka lub arkusze papieru z kilkoma przegródkami na umieszczanie w nich różnych przedmiotów tego samego rodzaju (np. monety, narzędzia, klucze, muszelki, kawałki materiału, plastikowe figurki lub zdjęcia z katalogu). Wyjaśnij, że zabawa polega na gromadzeniu podobnych przedmiotów z tej samej grupy. Kiedy dziecko skończy sortowanie możesz zapytać: „W czym są do siebie podobne przedmioty w tej grupie?”.
• Przedmiot i jego części: Dzieci mogą rozdzielać na mniejsze części  przedmioty z plasteliny, dobierać właściwe pokrywki do pojemników pod względem ich kształtu i wielkości lub nakładać podkładki na śruby.

Zachęcaj dzieci do obserwacji i porównywania

• Pokaż dziecku przedmiot, który już zna i poproś, żeby go opisało. Zapisz jego cechy na tablicy lub kartce. Zrób to samo jeszcze raz w odniesieniu do innego przedmiotu. Porównajcie wypisane cechy przedmiotów. Jakie są podobieństwa? A jakie różnice? Wyjaśnij nieznane przedmioty. „Tomek myśli, że to jest zrobione z drewna. Dlaczego tak uważasz, Tomku?”.
• Opisuj przedmioty konkretnie: „Czy chcesz tę poduszkę z błyszczącego materiału, czy tę puchatą?”. Używaj wyrazów, które pomagają w klasyfikowaniu przedmiotów (np. kilka, wszystkie, część, para, zestaw, kategoria, obserwować, zasada, inny), a także słów, które opisują dźwięki, zapachy, smaki lub materiały.