Uwzględnianie różnorodności w klasowej bibliotece

Pomyśl o książkach w klasowej bibliotece jak o lustrach i oknach, z których korzystają dzieci. Książki-okna pomagają im zrozumieć innych. Nauczyciele mogą dobierać książki dla dzieci tak, aby wspierały realizację tych dwóch celów.

Uwzględnij różnorodność

Klasowa biblioteka powinna zawierać książki, których bohaterowie charakteryzują się różnym pochodzeniem i doświadczeniami. Elementy różnorodności w książkach dla dzieci mogą obejmować:

• Różne fryzury i odcienie skóry
• Pochodzenie etniczne, tło kulturowe oraz wyznanie (np. język, dieta i sposób ubierania się)
• Możliwości (np. różną budowę kończyn, sposób porozumiewania się lub korzystanie z okularów bądź aparatów słuchowych)
• Płeć i tożsamość seksualną (np. dzieci kwestionujące role kulturowe, krewni LGBTQ)
• Model rodziny (np. historie o adopcji czy rodzicach tej samej płci)
• Status społeczno-ekonomiczny (np. autentyczne odzwierciedlenie stylu życia, kariery zawodowej, sposobu przemieszczania się)
• Poważne problemy (np. krewny w zakładzie karnym, rodzic będący wojskowym na misji, rozwiedzeni opiekunowie)

Oceniaj poszczególne książki

Książki wybrane do klasowej biblioteki powinny przedstawiać różnorodność w pozytywnym i afirmacyjnym świetle. Poniżej przestawiamy niektóre kryteria, które nauczyciele mogą stosować, aby oceniać książki.

• Ilustracje – unikaj stereotypów i naznaczania (np. tylko jedna osoba z danej grupy).
• Fabuła – czy określone postaci (np., kobiety, osoby z niepełnosprawnościami) są pasywne i polegają wyłącznie na pomocy innych, czy też są silnymi, głównymi postaciami, które kształtują opowieść?
• Nieinkluzywne wyrazy – Zwracaj uwagę na wyrazy i sformułowania, które niosą ze sobą ukrytą treść (np. „strażacy” implikują męski zawód, podczas gdy „funkcjonariusze straży pożarnej” nie).
• Osoby jako postaci – wiele książek opowiada o różnorodności, wykorzystując zwierzęta jako bohaterów. Nie zastępuje to potrzeby pokazywania historii, w których to ludzie są głównymi bohaterami.
• Pochodzenie i punkt widzenia autora – czy jest on częścią grupy, która jest odzwierciedlona w książce? Jeżeli nie, jaka wiedza lub doświadczenie przygotowały autora do pisania na ten temat?
• Data wydania – nowsze książki z większym prawdopodobieństwem będą przedstawiać pozytywny i dokładny obraz różnorodnych doświadczeń (choć nie jest to gwarantowane).

Na koniec oceń przekaz książki. Książka może spełniać wszystkie powyższe kryteria, ale jeżeli nie przedstawia ciekawej historii, jej oddziaływanie na uczniów będzie niewielkie. Co możesz zrobić, aby pomóc dzieciom utożsamić się z treścią zawartą w książce?

Oceń zawartość klasowej biblioteki

Przeanalizuj całą kolekcję książek w klasowej bibliotece. Jacy uczniowie są w nich przedstawieni, i w jaki sposób? Których brakuje? Znajdź książki, które uzupełnią braki. Szkolny bibliotekarz może polecić Ci określone pozycje lub mieć dostęp do nowych książek w szkolnej bibliotece. Przeglądaj zawartość klasowej biblioteki co roku, aby była ona aktualna.