Powiedzieli „nie” – co teraz?

Czasami dzieci mocno przeżywają odmowę ze strony rówieśników. Dorośli mogą pomóc dzieciom stosować strategie porozumiewania się, aby zwiększyć ich odporność na odmowę podczas interakcji z przyjaciółmi.

Dzieci mówią „nie”

Dziecko ma prawo powiedzieć „nie” innemu dziecku w grupie, na placu zabaw czy podczas spotkania. Małe dzieci mają swoje własne, wyjątkowe potrzeby. Uczą się wyrażać własne zdanie. W pewnych sytuacjach umiejętność dobrego komunikowania się wymaga, aby powiedzieć „nie”. Jest to określanie granic. Na przykład dziecko może powiedzieć „nie”, gdy zostanie zapytane, czy chce spróbować daną przekąskę albo usłyszeć po raz drugi tą samą historię. Dzieci mogą również odmówić, gdy zostaną zapytane, czy inne dziecko może dołączyć do zabawy puzzlami. Odmowa nie musi oznaczać, że dziecko ma nieprzyjazne nastawienie lub jest zdenerwowane. Może oznaczać, że dziecko koncentruje się na układance albo aktualnie chce bawić się samo.

Powiedzieli „nie”. Co teraz?

Usłyszenie odmowy w grupie to nic złego. Niemniej jednak czasami dzieci źle reagują, gdy słyszą „nie”, szczególnie gdy mówi to kolega. Dzieci słyszące odmowę mogą czuć silne emocje, takie jak niepokój, złość czy smutek. W uspokojeniu się pomagają techniki wyciszania się, takie jak oddychanie głęboko albo odejście na bok.

Małe dzieci mogą potrzebować wsparcia osoby dorosłej, aby nauczyć się właściwych reakcji na odmowę. Zanim dziecko poczuje się wystarczająco pewnie, by posługiwać się nimi samodzielnie, takie reakcje należy wypracowywać wspólnie z dorosłym. Takie strategie mogą pomóc dziecku wyrobić w sobie odporność pozwalającą mu na dobrą zabawę i skuteczną komunikację z innymi dziećmi. Przykłady: 

• Powiedz: „Dobrze, może innym razem”, i przejdź do innej dostępnej zabawy lub zabawki.
• Poproś dorosłego o pomoc. W ten sposób dziecko może uzyskać wsparcie dorosłego w podjęciu właściwej decyzji i omówieniu sytuacji tak, aby stawało się coraz bardziej niezależne od dorosłych.
• Powiedz: „Ok, wrócę za pięć minut”. Poproś dorosłego, aby nastawił budzik, i gdy zadzwoni, pozwól dziecku ponownie spróbować dołączyć do zabawy. W takiej sytuacji może pomóc dołączenie nauczyciela do zabawy, aby moderował udane interakcje.

Unikanie wykluczenia

Nauczyciele powinni zauważać sytuacje, w których dane dziecko jest konsekwentnie wykluczane przez rówieśników z zabawy. W takim przypadku pomóc może czytanie książek o przyjaźni i wspólnocie w grupie. Często wiele daje rozmowa o wyłączeniu i tym, jak może ono wpływać na nasze samopoczucie w grupie.