Dar Mowy: Czytanie i gra w słówka

Mom with daughter browsing books at the public library.

Dzieci, które zaczynają chodzić do przedszkola posiadają zróżnicowany zasób słów. Znajomość i rozumienie dużej ilości słów są istotne w rozwijaniu umiejętności myślenia u dzieci i pomocne w przygotowaniu do nauki czytania. Oto kilka propozycji, które ułatwią dzieciom naukę nowych słów. Nigdy nie jest za wcześnie na jej rozpoczęcie!

Czytanie

Często czytaj dziecku, zarówno jego ulubione książeczki, jak i nowe książki z biblioteki. Wyjaśniaj mu znaczenie nowych słów, zarówno tych z książek, jak i innych przeczytanych lub usłyszanych w różnych okolicznościach.

  • W rozmowie z dzieckiem używaj słów określających miejsce i położenie takich jak np. na górze, na dole, na prawo, na lewo. Wyjaśnij dziecku znaczenie pojęć przeciwnych np.: do środka lub na zewnątrz, w górę lub w dół, włączyć i wyłączyć, ciepło i zimno, szybko lub wolno.
  • Stosuj synonimy–słowa o takim samym znaczeniu. Jeżeli dziecko opowiada o czymś, co wydarzyło się po obiedzie możesz mu podsunąć inne określenie i powiedzieć, że stało się to “wieczorem”.
  • Wybierz jakieś nowe słowo i wyjaśnij dziecku, co ono oznacza. Powtarzaj to słowo często i w zrozumiałym kontekście. Przez pewien czas dla zabawy możesz nawet powtarzać to słowo przesadnie często. Jeżeli nowe słowo to np. “doskonały” to wszystko, co dobre i pozytywne możesz przez cały dzień nazywać za pomocą tego słowa. A następnego dnia pobawcie się wspólnie z dzieckiem “nadużywając” innego słowa, np. “świetny”.
  • Możesz zawsze wozić w samochodzie jedną lub dwie książeczki albo nosić je w torbie lub plecaku i wykorzystywać do nauki nowych słów wtedy, gdy np. wspólnie z dzieckiem czekacie na swoją kolej w gabinecie lekarskim lub w kolejce do kasy. Możesz też pobrać kilka e-booków dla dzieci na swój tablet lub telefon.
  • W bibliotece poszukaj książeczek, których tematyka zainteresuje twoje dziecko. Dzieci uwielbiają książeczki o zwierzętach, maszynach i z takich książeczek szybko nauczą się nowych słów.

Gry i zabawy

Proste gry w słówka pomogą dziecku poznać nowe wyrazy.

  • Zaproponuj grę w tak-nie polegającą na odpowiadaniu na proste pytania. „Czy jesteś zielonego koloru?”, „Czy drzewa mówią?”. Możecie zadawać sobie pytania i odpowiadać na nie na zmianę.
  • Graj w zgadywanki. Podaj dziecku pewne informacje o danym przedmiocie i poproś, żeby zgadło, co to jest. „Kupujemy to w sklepie spożywczym, jest żółte i podłużne. Skórę usuwamy, a zjadamy miąższ”. Podawaj dodatkowe informacje tak długo, aż dziecko odgadnie, że chodzi o „banana”. „Przychodzi codziennie do nas do domu. Jest ubrany w specjalny mundurek i przeważnie coś nam przynosi. Dziecko domyśli się, że chodzi o „listonosza”. Możesz czytać dziecku definicje różnych słów ze słownika wyrazów dla dzieci i pytać, czy wie co oznaczają. Możesz zapytać: „ Czy pojazd oznacza osobę, samochód czy budynek”?
  • Bawcie się w gry, które pomogą dziecku w zauważaniu podobieństw i różnic między przedmiotami. „Czym banan różni się od pomarańczy, a w czym jest do niej podobny”?
  • Wspólnie śpiewajcie łatwe piosenki i recytujcie proste wierszyki
  • Bierz udział w ulubionych zabawach dziecka. Możecie wspólnie pobawić się w dom i podczas tej zabawy dzieci będą udawać rodziców. Wyjaśnij im, jakie role odgrywają poszczególne osoby w rodzinie.
  • Any opinions, findings, conclusions, or recommendations expressed in this tip sheet are those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of the Illinois State Board of Education.

Reviewed: 2015

English: The Gift of Words: Reading and Games